Kratje

De oplettende lezers hebben ondertussen geconstateerd dat we goede vrienden zijn met Beerlao. Ik vrees echter dat ik er nog een relatie op ga nahouden: Hash (Hash House Hariers, running in the fields & bush) 

Iedereen die mij een beetje kent, weet dat ik weinig affiniteit heb met sport en prestatiedrang. Ik verbaas me dan ook over mezelf dat ik vanmiddag genoot van een werkelijke jungletocht, waarbij we tot onze knieen door de stromende beekjes kletsten, ik een machette miste om het pad te effenen. Het hongert naar meer. Het voelt een beetje als verslavend: dingen boven je macht presteren en dat dan ook kunnen. Misschien beter dit dan Beerlao.

Mijn Nikes van wel bijna 8 euro zijn al bijna toe aan vervanging.

Auke heeft tijdens een vorige Hash een sympathieke Deen ontmoet. Hij bleek directeur productie te zijn bij .... Jaja. De oplettende lezers voelen het al aankomen: Beerlao! Hij zat midden in een cultuuromslag waarin de Europese eisen van Carlsberg (nu mede-eigenaar van Beerlao) geimplementeerd moeten worden in de Laotiaanse kwaliteitseisen. 

Dus zo waren wij gisteren blij verrast te zien hoe onze mannen en vrouwen van het ziekenhuis op professionele manier een hele dag First Aid Program gaven voor ruim 60 medewerkers van Beerlao. Voor een bedrijf waar het personeel op allerlei manieren wordt blootgesteld aan gevaar en risico's is, het van belang dat iedereen de basisprincipes kent van doordacht handelen in geval van accident.

Nog blijer verrast dat we een rondleiding kregen in deze walhalla. Vientiane is kneuterig en klein.  Het complex Beerlao is hughe! Betreffende directeur nam ons mee naar grotere hoogten en we zagen een hoeveelheid kratjes waar je hutten van kan bouwen voor zeker een miljoen vluchtelingen. De geur van gefermenteerde rijst en hop was wennen op de nuchtere maag.

Onze dokter Say gaf een goede presentatie. Hulde! Dat zijn de momenten dat je trots bent op je werknemers. Gezien het aantal berichten op Facebook was iedereen enthousiast.

Vanmiddag moest Auke onze biervoorraad in de koelkast aanvullen en dat doen we met behulp van het "winkeltje om de hoek" Kort sjouwen. Normaal gesproken kost een fles 10.000 kip. Auke heeft vanmiddag ontdekt dat 12 (omdat je de lege flesjes inlevert) flesjes omgerekend 8500 Kip kosten. En hij heeft het nu bedongen dat hij die 12 flesjes in een kratje naar ons hus mag torsen.

Dus we hebben zo'n felbegeerd kratje, waar we gisteren miljoenen van zagen. En we hebben heel veel tevreden mensen die iets hebben geleerd en iets hebben overgedragen. De juf spreekt....

Verstuurd vanaf mijn iPad

Koud

"That's why I never do these things!" De 70+ American die naast mij holt, lacht me volgens mij gewoon uit. Op een tactische manier. Ik ben zojuist met kop en kont onderuitgegaan in de plassenellende omdat ik zonodig dacht dat ik nog steeds kon vErspringen. Ik zit dus van top tot teen onder de modder en ik denk dat we nog zeker 3 kilometer voor de boeg hebben.

Dit is HASH. Het lopen in het veld. En wat heeft het geregend! Het uitgezette pad is een oranje poel. Van rennen is nauwelijks sprake. Mijn prestratiedrang begint op te spelen en ik wil die oude knakkers met foute gympen wel even laten zien wat 'generatiekloof' is. Zij hebben een opgebouwde expat-conditie, ik heb mijn jeugdige spirit. Jammer dat ik dan zo op mijn bek ga. Ik compenseer het nog met de opmerking dat ik vroeger bij de sportdag een F haalde met vErspringen. Je denkt nog niet dat iemand dit heeft gehoord....

Toen we begonnen, zeiden we tegen elkaar: "It's freezing cold today, but an extremely good temperature for the HASH"

Dat was gisteren. Nu zitten we hier met onze vesten aan. Het is maar liefst 27 graden, en we hebben het koud!!

Na de HASH besloten we dat het een goed en slim idee was om een onverwachts bezoek aan het ziekenuis te brengen. Onder het mom van belangstelling. De staff had vandaag een check up met een instelling voor gehandicapten. 47 behandelingen. Het is goed om af en toe even te controleren of alles gaat zoals je het wilt.

Op het moment dat we in het ziekenhuis binnenstappen is het wel een beetje gek zoals we eruit zien. Een CEO met 2 x blonde aanhang op gympen die een oranje spoor nalaten op de propere vloer van het hospital. Auke had gelukkig zijn loafers  in de kofferbak gedumpt,  dus hij ziet er in zijn bespatte korte broek nog redelijk decent uit. De personele avondsamenstelling heeft zich op wonderbaarlijke wijze over het gebouw verdeeld, maar wij staan echt, echt nergens meer van te kijken.

 Intussen zijn we twee dagen verder, liggen onze renschoenen nog steeds te weken in het sop en ben ik helemaal vergeten om dit stukje af te maken. Bij gebrek aan een  pittig einde, waarschijnlijk. Dat heb ik nu wel. De temperatuur begint weer te stijgen! Ondanks dat zijn het wel weer dagen geweest met kippenvel. Maar niet omdat het koud was.

Solliciteren

Het gros van de staf in het ziekehuis 'zit' op Facebook. En met een groot aantal ben ik bevriend. Uiteraard nieuwsgierigheid, maar daarmee krijg ik wel een beeld van de mensen. Het begrip intiem krijgt dan toch weer een andere dimensie. Ik rapporteer Auke altijd keurig wat me is opgevallen tijdens de Engelse lessen, wie kloten heeft en wie niet. Dat soort dingen. Maar Facebook geeft inderdaad wat meer beeld.

"My dear teacher, i need your help" kwam deze week via Messenger binnen. Of ik een sollicitatiebrief wilde verbeteren. Ze stuurde twee screendumps mee. Kloten als ik heb, ben ik naar beneden gegaan en heb ik deze uitgeprint, met rood gecorrigeerd, daar een foto van gemaakt en terug gemessengerd. Het was vooral een roep om aandacht. Ik hoorde echter vandaag dat ze haar ontslag heeft genomen. Pijnlijk. Dit zijn de mensen met kloten die we in het ziekenhuis juist willen houden.

Auke had het me al eens verteld, die onnozele sollicitatiebrieven. De structuur is als volgt:

Je vertelt wie je bent, waar je woont, hoe zwaar je bent, en hoe lang! Je vermeldt en passant even welke studie je hebt gedaan en al naar gelang de gezinssamenstelling ga je vervolgens benoemen wat je ouders, broers, zussen zoal uitspoken. Alle details komen boven tafel. Echter, dingen als kerncompetenties, ambities, verwachtingen, voorwaarden, persoonlijkheid blijven compleet buiten beeld. Dat is ook niet zo gek, want er worden geen vacatures gesteld en er zijn geen profielen. Neem het ze dan ook niet kwalijk. Een sollicitatiegesprek duurt maximaal 15 minuten en wordt vooral gevuld met de Excel-test. Wie 'm snapt mag eventueel blijven.

Laat ik nu eergisteren ook hebben gesolliciteerd! 

Ik probeer er alles aan te doen om onder die malle CEO-functie uit te komen (wetende dat velen er wat voor over hebben om die titel voor hun naam te mogen zetten) En met alleen Engelse lessen maken en geven, ga ik op een bepaald moment iets missen. Mijn collectie voor de expo is zo goed als finished. Dus ik ben ook even uitge-inspireerd.

Laat ik dan toevallig op datzelfde Facebook een oproep tegenkomen. Een internationaal bedrijf is op zoek naar een creatief iemand die redelijk Engels spreekt, Adobe Photoshop en Illustrator beheerst en mee wil denken over campagnes, advertorials, etc. 

Laat al het bovenstaande tot mijn kerncompetenties behoren. Ik heb geen sollicitaitebrief geschreven. Slechts een verwijzing naar mijn website en de mededeling dat ik 10 jaar in het grafisch beroepsonderwijs heb gewerkt als docent en in het wilde weg voor veel bedrijven, stichtingen en instanties 'dingetjes' heb gedaan. Ik denk dat ik geduchte tegenkandidaten heb, want ik moest vandaag met meer werk over de brug komen. Per mail uiteraard. 

Auke zegt: "Je bent overgekwalificeerd voor dit" en ik denk: "Auke, wie kijkt er altijd over je schouder mee voordat jij een sollicitatiebrief verstuurt?"

Verrekijker

 

Men zegt dat je op het hoogtepunt moet stoppen. Maar wat doe je op het dieptepunt?

 

Auke was in staat de handlugage te vullen en het eerste het beste ticket naar Nieuw Zeeland te boeken. Desnoods Hanoi. Ik zei: “Auke, ze hebben nog steeds mijn paspoort, dus we kunnen helemaal niet weg”

 

Ik vind het lastig dat ik -lopende het traject- geen gedetailleerde informatie kan verschaffen. Deze zou zo illustreren waar we continu tegen aanlopen/botsen/knallen in de Lao-cultuur.

 

Ja is meestal  nee. Dat weten we ondertussen. Vandaag hebben we geleerd dat nee ineens ook ja kan zijn. En bij alles probeer je te doorgronden wat de beweegredenenen zijn. Drijfveren kun je deze niet noemen. Tenzij je het woord erg letterlijk opvat en je allerlei Laotianen in de Mekong ziet drijven, omdat ze geen zin hebben om iets te doen of verantwoordelijkheid te nemen. Maar die beweegredenen…

 

Zo zijn we langzamerhand gewend aan het feit dat het normaal is om consequent de door Auke verschafte cijfers zodanig in het excelbestand aan te passen dat het lijkt alsof we winst hebben gemaakt. Iedere maand hetzelfde liedje en iedere maand een boze Auke. Hij vraagt mij: “Moet ik hem dan gaan slaan? Hij flikt het iedere keer weer en ik heb er handen vol werk aan om de boel weer te herstellen”. Van mij krijgt hij onmiddellijk groen licht, voor dat slaan. Maar van desbetreffend persoon krijgt hij slechts een onnozele glimlach. De beweegreden (ik noem het woord nog maar een keer nadrukkelijk) is dat je aan niemand slecht of negatief nieuws mag verkondigen. Dus dan gum je een beetje, en misschien knoei je per ongeluk wat… En tatatarataa, de wereld ziet er ineens weer zonnig uit.

 

My students are sunny! De Engelse lessen aan het personeel hebben we ondertussen opgehoogd naar 4 uur per week en verdeeld in high-level en low level. De kneusjesklas is voor de notoire afkijkers en schaapachtigen. Het is een kwestie van: van voren af weer beginnen. In de afgelopen weken werden meerdere malen mensen uit de les weggeroepen omdat er  patients waren. En die gaan altijd voor. Vandaag had ik voor K* een verrekijkertje meegenomen. Hij spiekt altijd met de dictee-oefeningen en ik had hem apart gezet. En iedere keer als ik hem ‘de beurt geef’ kijkt hij giechelend om zich heen. Toen hij nog steeds probeerde op afstand de antwoorden van zijn buurvrouw te spotten, vroeg ik: “Do you need glasses?” Nu de perfecte oplossing. Die verrekijker.

The high level students are lovely. They understand and like my jokes about Mr. Klaver.

 

Na mijn lessen moet ik altijd stoom afblazen. Auke vertelde dat hij een aantal managers wederom heeft geprobeerd uit te leggen dat we v o o r u i t  moeten kijken, anticiperen op ontwikkelingen. Dus ik zeg: “Dan ga ik nu even iemand pesten met die verrekijker. Het is een mooi symbool ter onderstreping van je betoog!”

 

U zult zich verbazen dat desbetreffend persoon mij bedankt voor het compliment. Ik heb helemaal geen compliment gemaakt. Maar hij dacht –terwijl ik als juf dacht dat ik hem iets bij kon brengen- dat ik zijn gisteren pikzwartgeverfde kapsel geslaagd vond. Hij dacht werkelijk dat ik daarom die verrekijker had meegenomen.

 

Klein detail: die enorme pikzwarte haardos was Auke ook al opgevallen vandaag. Auke is iets minder tactisch is zijn grapjes. Dus hij kreeg ‘ m meteen terug. Wanneer Auke z’n haar gaat verven…

 

 

 

 

 

Achterband

En dan vergeet ik in het boodschappenlijstje van het vorige bericht een nieuwe binnenband te vermelden... Dat was even flink klotsen op het hobbelpad; wat is een velg dan ineens genadeloos! Ik kon bij Auke op de bagagedrager en dokter Jaap was zo galant om mijn onmisbare oranje bike aan de hand naar huis te fietsen.

Dokter Jaap is inmiddels goed in Nederland aangekomen en Auke is weer thuis. Op zaterdag proberen we indien mogelijk te particeren in de hash. Het doet enigszins anders vermoeden, maar het betreft hier een ritueel dat in 1938 in Maleisie onstond toen een expat bedacht dat je in het weekend wel wat gepresteerd moet hebben voor je aan het bier gaat. Intussen is het een worldwide club met zo de eigen rituelen en overal rennen op zaterdagmiddag expats in het veld om daarna dat felbegeerde bier te mogen drinken. Hier in Vientiane is hashing vooral een manier van netwerken, buffelen in de hitte en het daarna gezellig hebben.

Voor de hash van vanmiddag heb ik afgelopen week Nike's gekocht. Op de night market. Ik ben hier gekomen met allerlei hakkige schoenen voor allerlei officiele gelegenheden. Maar sportschoenen waren niet in mijn hoofd opgekomen. Dus dan koop je die hier voor omgerekend € 7,80. Ik denk niet echt dat ze echt zijn, maar dat doet er niet toe, want ik ben niet van plan om zoveel te hashen.

Gisteravond hadden we een etentje in het centrum met luitjes die Auke de vorige week bij de hash had ontmoet. Hartstikke leuk. Maar op de terugweg -op mijn nationale fiets met nieuwe achterband- kreeg ik ineens een gevoel van genoeg. Even geen zin om te socializen.

Te veel emoties de afgelopen week. Ons huis in Nieuwerkerk aan den IJssel verkocht, bijna onoverkomenlijke problemen in het ziekenhuis, het vertrek van dokter Jaap en de plotselinge verschijning van zeemeermin Louise (die intussen als nurse en marketingdeskundige een proeftijd meedraait) en de leerschool om deze cultuur te leren begrijpen...

Die achterband inclusief uurloon kostte € 3,30

En ik heb beloofd dat ik volgende week weer mee ga hashen. Op mijn nieuwe Nike's. En in plaats van te hashen heb ik vandaag mijn masterpiece afgemaakt. 

Wat doet de kip tegenwoordig?

Af en toe ben ik een beetje murw van alle emoties. De cultuurverschillen tekenen zich soms zo scherp af, dat je afvraagt of het zin heeft om door te gaan. Maar dat gaan we lekker wel doen. 

Met een stom boodschapje doen, ben ik blij. Het geeft me even rust in mijn hoofd.

We kregen vanavond weer een zodanige lering Lao culture, dat er tranen druppelden. We moeten bijvoorbeeld begrijpen en aanvoelen dat de Lao zich in het ziekenhuis laten opnemen als er thuis stront aan de knikker is of als er een scheiding in de lucht hangt. Een paar dagen in quarantaine en optimaal verzorgd te worden door nurses is een privilege. En als de dokter zegt dat je ziek bent, ben je ziek. Ook al ben je het niet. Maar juist het feit dat we dit kunnen bespreken, maakt me emotioneel. Het is zo'n andere wereld.

Ik fietste vanmiddag terug via de weg langs de Mekong (o wat fietste ik langzaam en o wat was het vochtig) na het boodschappen doen. We hebben sinds kort Jiffy. Een supermarktketen die ineens uit de grauwe grond is geschoten. Ik heb al twee filialen gespot. In Jiffy blijf ik altijd minstens een kwartier. Het is er zo heerlijk koel binnen! En als je de koelkast opent voor de yoghurtjes, waan je je helemaal in de hemel. En buiten krijg je zo'n harde klap voor je kop!

Op het hobbelpad langs de Mekong met mijn boodschapjes in mijn korfje, bedacht ik me weer eens hoe weinig je nodig hebt. Om gelukkig te zijn. Met de converter kwam ik tot het volgende

- 1 plakje knalgele lichtgevende rubberkaas, in folie verpakt  € 0,27 
- 1 yoghurtje 10 cl, verschillende smaken  € 0,52
- 1 liter vruchtensap met heel veel vita!  € 1,70
-  0,75 liter bocht a la 40% € 0,92
-  pakje sigaretten 19 stuks € 0,56
-  1 kam bananen € 1,15 
-  3 aardappelen en 2 uien  € 0,90

Ter info: KIP (LAK = LAO KIP) is hier de munteenheid. 10.000 KIP is ongeveer € 1,14 op dit moment. Dus dat doet de KIP tegenwoordig.

Vanavond fietsten we dezelfde route terug na een hele intensieve, maar waardevolle sessie met de eigenaar van het ziekehuis. Om de cultuur in dit land te begrijpen is het niet genoeg er een poosje te zijn. Doordringen is een kunst. Het vraagt veel van een empathisch vermogen dat ons vreemd is. Als je als westere arts ooit de eed van H. hebt afgezworen, is het moeilijk een patient -langer dan nodig is- in quarantaine te houden. Maar wat zijn we weer wijzer geworden. 

Gelukkig kwamen we het strompelende vrouwtje tegen, dat iedere dag broodachtige dingetjes probeert te verkopen. Tien stroopsandwiches uit haar mandje voor € 0,90. Ik blij en zij blij. Ik kan ze ook hiertegenover kopen, maar zij heeft mijn sympathie, omdat ze aan het eind van de dag zeker 5 kilometer loopt om haar waren te slijten.

Morgen vroeg op: dokter Jaap gaat terug naar naar Nederland. We hebben heel veel waardevolle emoties gedeeld en gevoeld. 

De eieren van de eierboer, die tevens onze banden oppompt, zijn gekookt en Jaap krijgt een paar van die stroopsandwiches van me mee. Maar eigenlijk is hij onmisbaar nu. In het proces waarin hij het personeel tot grote dingen heeft gebracht. Hulde aan Jaap

Wordt vervolgd


Verstuurd vanaf mijn iPad

Babyschoentjes van een zeemeermin

Of: sprookjes bestaan
Of: we geloven niet in toeval

Tijdens ons rituele biertje aan de Mekong -dat feitelijk geen urgente noodzaak heeft als evaluatiemoment, want het is zondag en we hebben een rustdag- spoelt een jonge zeemeermin aan. We hebben al vaak naar het snelstromende water zitten turen in de hoop een vin van een verdwaalde Iriwaddy-dolfijn te ontwaren. Dit is werkelijk van een andere orde.

Als een prinses zonder erwt is ze uit een van de hoofdstukken van Anderssen gezwommen en loopt ze langs ons terrasje alsof je in de wereld niet kunt verdwalen. Ze zit er al een poosje als Auke zegt: "het zou me niets verbazen als ze in de gezondheidszorg zit" Ik stel voor om het haar te vragen, want ze is blond en spreekt dus waarschijnlijk Engels. Auke houdt niet van dit soort opdrachten, bovendien staat Jaap al in de startblokken om haar te benaderen.

"Dus het ziekenhuis staat nog in de babyschoentjes?" Auke is verrast over deze opmerking en prijst onze zeemeermin over haar scherpe waarnemingsvermogen. Hij legt uit dat de uitdrukking eigenlijk in de kinderschoenen staat, maar dat het helemaal klopt wat ze zegt. Ze is Zweeds maar spreekt zeer goed Nederlands, en dan mag je er een paar jaar naast zitten.

Ondanks een rustdag stond alles in het teken van gesprekken over het ziekenhuis. Hoe gaan we om met saneringen van personeel. Anderhalf uur later zitten we in het centrum van Vientiane in een restaurant, samen met deze zeemeermin. We hebben haar min of meer ontvoerd. En we hopen dat ze de uitdaging aan wil gaan om een blik op het ziekenhuis te werpen en aan te geven of ze het ziet zitten om voor een onbepaalde tijd de taak van dokter Jaap over te nemen. Voor zover mogelijk, want dokter Jaap is inmiddels onmisbaar. Zeemeermin is bij toeval in Vientiane aangespoeld en heeft vooralsnog geen duidelijke bestemmingen en een open ticket.

Omdat ze lopend aan kwam zwemmen en wij samen drie fietsen hebben, besluit Auke dat zij bij hem op de bagagedrager mag. Ze zegt: "Ik doe het op z'n Zweeds, want zo heb ik dat geleerd" met haar linkerbeen aan de ene kant en het rechter aan de andere kant. Weg mythe zeemeermin. Dokter Jaap zegt, terwijl we achter ze aan fietsen: "Je moet er wat voor over hebben om goed personeel in het ziekenhuis binnen te halen..." 

Morgen gaat ze mee naar het ziekenhuis om die blik te werpen en we hopen dat dit gunstig uitpakt. Wordt vervolgd

Hard and soul, heart and Seoul*

Hard and soul, heart and Seoul*

* Seoul spreek je uit als Soul. Dat wisten we niet. Wat weten we eigenlijk wel van Seoul? Eh, Olympische Spelen. En dat de leverancier van de software van het immer kapotte rontgenapparaat van het ziekenhuis hier te vinden is. Maar dat is een feit van totaal ondergeschikt belang voor onze aanwezigheid in deze miljoenenstad. 

Azie kent vele gezichten. Waar Vientiane een boerendorpje is dat in stroomvertraging aan de Mekong kabbelt, is Seoul een uiterst effectieve en gestroomlijnde mega-metropool waar alles klopt. In Vientiane klopt niets. Dus we zitten even in een cultuurshock. Hoewel het slechts 5 uur vliegen is, wanen we ons bijna op een andere planeet. Een planeet waar alles georganiseerd is met kleuterpictogrammen en speelgoedtekens in felle snoepkleurtjes. Waar per dag zich 22 miljoen mensen verplaatsen is het metronetwerk momenteel ruim 500 km lang.  In Vientiane rijdt op gezette tijden een aantal door Japan gedoneerde pendelbussen op en neer. Oftewel: hoe een land zich in een aantal decennia heeft weten te ontwikkelen of niet.

De bevolking is een smeltkroes van verschillende etnischen. Dat weten we niet, maar dat denken we gezien de enorme varieteit aan gezichten. Auke zegt: "Vroeger dacht ik dat alle Aziaten op elkaar leken." Maar dat is niet meer zo. Tijdens de vele metroritten die we maken, blijven we ons verbazen over de gemeleerdheid van de bevolking. Maar vooral over hun uiterst vriendelijke en hoffelijke houding. Als blank en blond/ondertussen bijna grijs (dat als een soort epidemie in het ziekenhuis heerst; al Auke's mannelijke collega's van middelbare leeftijd verven hun haar pikzwart en vergeten hun wenkbrauwen) vallen we op. Westerse toeristen zijn hier nauwelijks. Dus als de Koreanen ons zien stuntelen bij de onbegrijpelijke tekens (die overigens vaak in het Engels zijn vertaald, maar ook vaak niet) schieten ze meteen te hulp. Ongevraagd en heel plezierig.

Voor ons als tijdelijke-niets-verdieners is de levensstandaard hoog. Ja, je kan deze economie natuurlijk ook niet vergelijken met Laos, waar je voor minder dan 5 euro met z'n tweeen goed kunt eten. In feite loopt alles hier voor op Nederland en Europa. In de metro's zien we bijna iedereen met fragiele antennetjes op hun smartphones, zodat ze nog meer buitenaardse info kunnen ontvangen. Maar o wat zijn de mensen hier allemaal vriendelijk en gedisciplineerd. Roken op straat is niet overal verboden, maar waar het waarschijnlijk mag, laat ik het wel uit mijn hoofd. Uit respect voor de spiksplinterschone straten en de bevolking.

Ondanks de massaliteit, de enorme afstanden en contrasten, grootheden en abstracties kunnen we concluderen: Seoul heeft een soul. Er is bezieling. Deze komt vooral naar boven in de gesprekken die we met de mensen hebben over hun geschiedenis: de tweedeling is in al haar facetten dagelijks aanwezig en is alleen te voelen als je er bent. Maar vooral zichtbaar in de moderne beeldende kunst. Aziaten zijn over het algemeen nog niet zo ontwikkeld in hun emoties. Maar door deze te vertalen naar kunst hebben ze een grote slag gemaakt. Dat wisten we nog niet.

mijn impressie:

Dierenleed en mensenleed

'Misschien moet je een een lange rij koekjes naar buiten leggen'

Ik dacht dat ze van mij waren, de goede ideeen. Maar dokter Jaap heeft ze ook.

De hagedissen/gekko's die mij in de keuken voortdurend hartkloppingen bezorgen, zijn veranderd in kleine krokodillen. Ik meen ze 's nachts te horen.

Daarom slapen we het liefst met de airco aan. De geluiden overdag voorspellen niet veel goeds. Zo'n permanente zoemer kalmeert bovendien iedere gemoedstoestand.

Omdat door allerlei communicatieproblemen de chauffeurs mij vandaag niet hebben opgehaald voor de Engelse lessen (toen ze eindelijk zover waren, zei Auke: "Nu hoeft het niet meer") had ik de gelegenheid om de geluiden te determineren. Onze buren hebben een aap als huisdier. Die zit in een hok van 1x 1 x 1 meter. En er zijn aan de andere kant drie krolse katten, waarvan wit en grijs continue op elkaar zitten en andere witte toekijkt. Als je niet beter zou weten, vraag je je af of er iets wordt geslacht dan wel verkracht.

En ondertussen moet er veel elektrisch ontladen worden. Dokter Jaap inventariseert welk basis-instrumentarium nodig is en Auke blaast zijn stoom af door vaak een koude douche te nemen. Terwijl Jaap in de catalogus van medische apparatuur en instrumenten een voorhoofdsthermometer tegenkomt, zijn we ontroerd door de pro-actieve actie van een van de verpleegsters in het ziekehuis. Na getemperatuurd te hebben met de elektrische thermometer, sloeg ze deze een paar keer heftig naar beneden. Zoals mijn moeder dat vroeger deed met de kwik-versie. Volgens Auke was dat om de statische lading er uit te slaan. Zo heeft iedereen zijn of haar spanningen.

Vanochtend bij het ontbijt vroeg Jaap of wij de nachtelijke escapades van de krolse katten hadden gehoord. Ze deden het op de golfplaten, en vervolgens ploften ze naar beneden en daarna werd het stil. Nee, ik denk dat toen net de airco aanstond. En bedachten we een snood plan om die aap uit zijn hok te bevrijden.

Ik vraag of iedereen even met me mee wil denken, omdat we met zijn allen inventief en creatief zijn. Ik heb heb ook wat ontlading nodig. Die krokodillen. En hoe ik die uit de keuken krijg. Het antwoord is unaniem. Niet. Ze zijn er om de insecten in huis op te vreten. En ik heb me daar maar bij neer te leggen. 

De suggestie van Jaap om een rij koekjes vanuit de keuken naar buiten te leggen, spreekt me aan. Alleen vraag me af wat voor ander ongein we daarmee naar binnen halen. Voor ik het weet ligt er een aap in ons bed (die kunnen onder een klamboe kruipen, want het zijn net mensen) en hebben we in een van keukenkastjes straks een nest jonge poezen.

Helaas geen bitterballen

Ik zeg: "Heren, jullie debatteren nog maar een eind weg over de financien, maar ik ga alvast naar huis." Het is een klein stukje lopen vanaf Kong View naar ons huis. Dit restaurant is een soort iconisch baken in onze ontwikkelingen. Hier werd afgetast, hier werden piketpalen geslagen, hier laaiden hevige emoties hoog. Hoger dan de zelfgemaakte vliegers van de kindjes, die zich steevast bij de rivier bevinden.

De mooiste route is langs de Mekong. Maar het heeft vannacht stevig geregend en het is donker. Dus ik loop in mijn eentje langs de tempel terug naar de bewoonde wereld. Ook hier een modderpad en plassen.

Een schril contrast met gisteravond. We waren geinviteerd, jawel een sjieke bijeenkomst waar de Nederlandse ambassadeur van Thailand kennis wilde maken met de Nederlandse ondernemers in Vientiane. Yes, eindelijk mag ik mijn cocktailoutfit aan. In het gezelschap van zeer bevlogen en aimabele Dutchies lieten we de steeds bijschenkende obers hun gang gaan. Zo, deze wijntjes smaakten wel heel er goed! We hadden ons de hele dag al in parate staat van opwinding gebracht bij de gedachte aan bitterballen. Helaas, die zaten niet in de handbagage van de ambassadeur. Ter info: Laos heeft geen Nederlandse ambassade, dus iedereen is blij met diplomatieke belangstelling uit ons vaderland.

De feestvierende families op weg naar huis zojuist hebben ook belangstelling. Als ik muziek en ritme hoor, ga ik dansen. En als ik feestvierende families zie dansen, doe ik helemaal mee. Dus zo zie ik mezelf aan overkant van het familiefeestje in het donker, met mijn slippers in het water meedansen. In een mum schieten uit alle naburige golfplaten lachende gezichten naar buiten, worden er smartphones op me gericht en word ik op het geimproviseerde Karaoke-terras onthaald. Weigeren heeft geen zin. Ik dans een aantal keren met de oudste man in het gezelschap, die de Spaanse danspassen goede onder de knie heeft. Verder bestaat de familie  uit onderfinieerbare, maar vreselijk lieve mensen. Ik denk dat mijn glas 5 keer van eigenaar is gewisseld en 5 keer is bijgeschonken.

Of ik wil zingen. Ik zeg uiteraard ja, maar ik gebaar dat die malle geluidsinstallatie uit moet. Ik doe het graag zelf, zonder die Aziatische muziek. En dat lukt. Terwijl ik hoop dat mijn mannen bij Kong View mij horen galmen (uiteraard Pride van U2*) verzamelt het modderstraatje zich rondom het etablissement. Ik weet niet of ze het echt kunnen waarderen, omdat onze westerse muziek wel heel erg afwijkt... maar ik krijg applaus en gejoel.

De ambassadeur had het gisteravond over cultuurverschillen. Als je als blonde vrouw met gekke danspasjes spontaan in een Laotiaanse familie opgenomen wordt, denk ik dat het wel goed zit met de integratie. 

(* ik lees net dan Bono van U2 in Ziggo Dome een Groninger uit het publiek heeft gehaald om mee te spelen, gitaar. Pride & Proud)

Verstuurd vanaf mijn iPad

Wennen

Ondanks dat ik me voel ingeburgerd, is het soms lastig om je te conformeren. Aanpassen is een rekbaar begrip. Mijn elasticiteit is groot. Echter, deze dingen wennen nooit:
- beesten in huis: laat niets eetbaars op het aanrecht of de bar liggen, want de gekko's, lizzards en kikkers zijn overal. Ook op het aanrecht. Dus ik schrik iedere keer als ik naar de keuken loop. Ze zijn banger voor mij en vluchten in een van de kieren die de boomhut rijk is.
- slapen onder een klamboe
- de luchtvochtigheid
- traagheid en onlogica: 1 stap vooruit, 2 of 3 achteruit. Over het laatste kan ik een boek schrijven. Andere keer.

De voordelen van deze ontberingen:
- ik overwin mijn beesten-trauma. Vroeger moest tijdens onze jaarlijkse zomervakantie in Drenthe het open dak van de grote Datsun Laurel dicht, omdat ik bang was dat de honden naar binnen zouden springen. Het wordt me nu nog verweten. De huishonden hier in Vientiane  liggen vredig bij de deur van mijn atelier
-  die klamboe zorgt er vooral voor dat die gekko's en lizzards niet in ons bed vallen.
-  luchtvochtigheid: heerlijk, ik krijg iedere dag spontaan krullen. Iedere dag!
- ...... wordt vervolgd.

Waar ik wel aan wen. In Nederland drink ik nauwelijks bier. Eigenlijk nooit. Tenzij het moet. Hier hebben we weinig keus. Maar vanochtend bedacht ik me dat het bier me intens de oren uit komt. Ondanks dat we na het provocerende ondergoed-incident gewoon terug mogen komen bij onze plastic stoeltjes aan de Mekong (ik heb met het slachtoffer in gebaren en mimiek gecommuniceerd, uiteraard wijzend op Jaap) stel ik voor om ons evaluatie-ritueel te verplaatsen naar een andere plek.

Bovendien hebben we iets te vieren, maar ik mag geen namen noemen. 

Dus we traktreren onszelf op een glas wijn. Bij Joseph, in de stad. Het is happy hour, en o wat zijn we happy! En o wat smaakt dat wijntje lekker. Niet te langzaam drinken, anders wordt 'ie warm! Hier moet ik niet te veel aan gaan wennen... Dus morgen maar weer een biertje met een zonsondergang.

Verstuurd vanaf mijn iPad

Een droom die uitkomt

...dat je het als kunstenaar zo ver schopt dat je Aziaten in dienst kunt nemen die jouw schetsen inkleuren. 

Een aantal personeelsleden in het ziekenhuis reageert af en toe wat nieuwsgierig als Auke en Jaap tijdig vertrekken. Gezien de hopeloze verkeerstoestand in de stad is het raadzaam ruim voor de spits huiswaarts te keren. Auke zegt: "Je ziet ze bijna hardop denken wat we gaan doen, maar echt vragen durven ze niet." 

Sinds gisteren leef ik hier nu met drie mannen onder 1 dak. Ons gezelschap heeft een jonkie gekregen. Dit kind hebben we hier wel vaker onder onze hoede gehad, maar sinds zijn komst gisteren ziet het er met de afspraken en financien weer een stuk rooskleuriger uit. 

Ondertussen bereid ik mijn Engelse lessen voor. Om printerinkt uit te sparen (we zijn met z'n allen zo low-budget-mogelijk bezig) had ik het volgende bedacht:

Als ik de 30 lesbrieven nu in zwart-wit uitprint, zet ik de mannen vanavond aan het kleuren. 

Dokter Jaap is vanmiddag door een hond gebeten. Volgens zijn zeggen eigen schuld, want het beest wilde op zijn commando niet gaan zitten. Nu had de wortelnoten Honda uit de eind 80-er jaren -de auto waar je 8 overbodigen in kan vervoeren- vandaag een lekke band. Aangezien alledrie de heren weinig geduld hebben, besloten ze met de ambulance naar huis te rijden.  Daar hebben we nu wel even profijt van, want de pleisters op Jaap's bijtwonden laten los vanwege het vocht in de lucht en in de ambulance liggen rollen verband.

Ondanks zijn zere arm mekkert Jaap het minst. Auke zit meteen weer in zijn kindertijd en woelt zijn Montessori-trauma's omhoog. En Gert-Jan heeft er notabene wel aardigheid in: 30 x 3 vakjes inkleuren. 

Ik wil morgen in de Engelse les de kleuren van vorige week repeaten. O, als Boualoy de moed maar niet opgeeft. En intussen zitten mijn onderdanen de vakjes in te kleuren met potloden!

En hebben ze morgen een goed excuus. Als er eventueel gevraagd wordt waarom ze zo vroeg met de ambulance naar huis moesten. Ik zal de les in ieder geval beginnen met onderstaande foto.... Voor mij jammer dat het geen Aziaten zijn die mijn kleurwerk doen; deze mannen zijn minder goed te temmen.

...weer die onderbroeken.

Er hangt veel vocht in de lucht. Maar nog nooit heb ik zo snel een gezicht in onweer zien veranderen. 

We bevinden ons in ons dagelijks ritueel. Gisteren concludeerden we dat dit toch wel een van de meest vreedzame plekjes in de wereld is: een paar plastic stoelen aan de Mekong, iedere dag spelende kindjes aan de oever, wat woon-werkverkeer dat op brommertjes de kuilen in het pad probeert te ontwijken. En een Beerlao om de dag te evalueren. Sinds ik er ben moeten we die fles met z'n drietjes delen. De schitterende zonsondergangen maken alles goed.

Auke en dokter Jaap hebben weer een intensieve werkweek achter de rug. Wederom eentje vol verrassingen, die soms als een tropische regenbui neerstortten. Zo was er de doos met medisch instrumentarium, die iemand ergens verstopt had met de gedachte: als niemand weet dat we het hebben, slijt het ook niet. En zo was er het probleem van de sheets: terwijl Auke aan het begin van het teamoverleg dacht dat het over de excel- bestanden ging, bleek de hoofdzuster al een kwartier te oreren over de niet passende ziekenhuisonderlakens die we voor onze komende loge hadden besteld. 

Nou, dan mag je op vrijdag eind van de middag wel even genieten van dit eenvoudige, maar waardevolle ritueeltje aan de rivier. De fietsrit erheen wordt per dag erbarmelijker: door de hevige regenval is het onverharde pad als een acne-gezicht* met venijnige kuilen. 

Tijdens de evaluatie merkt Auke op dat bij de Lao-meisjes en -dames nooit BH-bandjes of strings of ander ondergebroekte zichtbaar zijn. Terwijl ze doorgaans strakgekleed zijn. Dit lijkt ook voor dokter Jaap een dankbaar gespreksonderwerp. Cupmaten worden gedegradeerd tot AA en AAA. Jaap zegt: 'Ik ga het gewoon vragen" Dus als hij het biertje betaalt, smoest hij met de cheffin incasseren. Waar de Laotianen te pas en te onpas altijd  blijven lachen, trekt ze vervolgens een schrikbarend boos gezicht en blijkbaar heeft iedereen meteen in de gaten waar het over gaat. Overal afkeurende blikken. Het is duidelijk: Jaap hoeft hiet niet meer terug te komen. Jammer van ons dagelijks ritueel... Ik besluit om even wat uitleg te geven. Actie. Dit vreedzame plekje mag niet het begin van een oorlog worden. Ik wijs op afdruipende Jaap en zeg: "Doctor!"  Alsof dat nog iets kan goedmaken...

Ik heb een haat-liefdeverhouding met BH's, maar als we terugfietsen over de hobbels, kuilen en plassen op het nauwelijks verlichte pad aan de Mekong ben ik toch blij dat ik er eentje heb.

(* in al hun creativiteit en wijsheid hebben de heren besloten dat een acne-poli in het ziekehuis een gat in de markt kan worden.)

Verstuurd vanaf mijn iPad

LLULL!

Het woord galmt door het lokaal voordat ik er erg in heb… Om mijn eigen schrik kracht bij te zetten, herhaal ik het nog een paar keer, met dikke –bijna- Amsterdamse LL-en.

Lalalalalala had ik al in verschillende varianten geopperd, maar wat ik ook probeer: ik krijg de L er bij Boualoy niet uit.

En wij maken ons leven lang al grapjes over de Chinees met witte lijst….

Ik ben gevraagd Engelse les te geven. Als je een internationaal ziekenhuis wilt worden, moeten de medewerkers een mondje Engels kunnen spreken. En voor degenen die de taal een klein beetje beheersen, is het voor mij een zeer dankbare taak om hun uitspraak te verbeteren. Vooruit, met zoveel onderwijservaring draai ik mijn hand hier niet voor om. Ik parkeer vooralsnog mijn CEO-functie en stort me op de ontwikkeling van een creatief lesprogramma, toegespitst op de medische wereld. Dit heeft even prioriteit. Werk aan de winkel en aanpakken.

Mijn introductieles is bedoeld om het niveau van de personeelsleden in te schatten. Auke zegt: “Ik hoop dat je ze een beetje los krijgt, want dat onderdanige mag er nu zo langzamerhand wel wat af.” Als mijn ‘studenten’ buigend binnenschuchteren, ben ik geneigd om een provocerend dansje op de tafel te maken. In plaats daarvan gaan we tellen, vergelijken, plaatsbepalen en kleurtjes benoemen.  O, o, o, hun uitspraak is inderdaad heel slecht…Ondanks dat zit de sfeer er meteen goed in en de Laotianen ogen gretig, hongerig naar die nieuwe taal.  

Tijdens de kleurensessie struikelt Boualoy genadeloos over de kleur zwart in het Engels. 

"Brack"

Ik zeg 'black" en hij antwoordt "brack" en zo gaat het een aantal keren verder.

Ik articuleer overdreven 'blllack' Mijn tong valt er bijna van op mijn schoenen.  Om hem de L te laten voelen doe ik het liedje over de woestijn op een paard zonder naam. Laa laa lalalala lalala laa laa. Hij kijkt me wanhopg aan. We proberen het nog een keer. Maar hoevaak hij zijn best doet: de combinatie van de B en de L is onmogelijk. Ineens roep ik:  "LUL!' 

Dan krijg ik onstellend medelijden met hem. Hij doet zo zijn best, maar het gaat gewoonweg niet. Ik zing uit wanhoop het refrein van Amy Winehouse' Back to black ' en hij kijkt me weer geschrokken aan. 

Na de les kom ik hem in de gang tegen en besluit even bij hem te gaan zitten. Het moet een zwarte dag voor hem zijn geweest. We repeteren nog wat begrippen uit de les en hij grapt steeds: "Brack" Omdat ik toch moet wachten op de volgende sessie, steek ik wat extra energie in hem. Ik wrijf over zijn zwarte haren en zijn zwarte broek en zeg niets. 

Later hoor ik van een van de medewerkers dat hij tegen iedereen zegt dat hij prive-les heeft gekregen.... En in de volgende les laten we de kleur zwart maar even achterwege. 

 

Muziek mozaiek

De van te voren geprepareerde USBeetjes & gebrande CDeetjes worden verzameld. We zijn klaar voor de terugreis. Het is 0.6.15 uur,  Italië begint heel voorzichtig aan haar ochtendgloren en Casamaggiore glimt het meest. Tuurlijk, ieder afscheid verdient de mooiste glans, zeker omdat ik weet dat ik hier voorlopig niet terugkom.

Hoe fijn dat ik dit moment samen met mijn broers beleef. Als je voor € 9,99 de man naar Perugia kan vliegen, is het een feest om met z’n drieën naar Uithuizermeeden te rijden. Zeker als we hebben afgesproken wie de eerste gele M onderweg spot.

Het gezelschap bestaat uit A3, de jongste van het stel; A2 de broer die na mij kwam en is. En A1. Dat ben ik, want ik ben de oudste. Onze ouders waren zo creatief om alle kinderen hun voornaam met een A te laten beginnen. Daar plukken we nog steeds de voordelige vruchtjes van.

Na wat gehakkketak over wiens muziekkeuze het best uit de verf komt (“Jij bent blijven hangen” zeggen mijn broers) starten we de terugreis met iets vreselijks.

Nu volgt een reisverslag met de nodige links naar Youtube voor de tijdgenoten die echt geïnteresseerd zijn (dit is een eenmalige actie):

06.18 uur
Casamaggiore
Die Palemiger Spatzen – Cieleto Lindo
https://www.youtube.com/watch?v=WRZ_l_VRSrU

Nou jongens, de sfeer zit er meteen goed in! Na Pozzuolo wil ik toch nog even dubbelchecken of mijn heilige verfdoos in mijn handbagage zit… Gelukkig!

07.89 uur
ergens achter Firenze, tevens rookpauze
Abba: Knowing me, knowing you
** (geen link, want deze kennen we allemaal)

En even later:

Boney M: Brown girl in the ring, lalalalala
https://www.youtube.com/watch?v=I1So7q6IfJ4
A2 komt nog even terug op de ontmoeting die hij destijds in Bar 538 in Uithuizen had met ondertussen wijlen Bobby Farrell

A2 en A3 hebben een wijs besluit genomen: “We gaan via Oostenrijk terug!”  Aangezien ik deze rit niets, maar dan ook niets te vertellen heb en mijn kop op de achterbank moet houden, stem ik in.

9.35 uur
ter hoogte van Rolo
Robert Hammond – I don’t want to die in an air disasterhttps://www.youtube.com/watch?v=m6u3gK8xWEU

Intussen heeft A2 nog een wijs besluit genomen. In de wetenschap dat mijn auto binnenkort verkocht gaat worden, kunnen we in de auto roken. Dat scheelt weer minuten. Volgens hem wordt de Note er niets minder door waard. Maar ook niets meer. Gelukkig heb ik niets te zeggen.

10.44 uur
in de buurt van Sabbionara
Eruption – One way tickethttps://www.youtube.com/watch?v=g_jUtiKSf1Y (Hoe toepasselijk)

Na de eerste M met extra mayo begint het gesodemieter. Heel Europa moet zich zonodig verplaatsen. Met heel veel files doorkruisen we Oostenrijk. Een bloemlezing uit het muzikale palet, maar niet meer op de minuut bijgehouden:

Murray Head – One night in Bangkok
https://www.youtube.com/watch?v=R9cNtrrCP0E
...om alvast even inde sfeer te komen, terwijl de bergen aan me voorbijrazen…

Vanessa – Upside Down
https://www.youtube.com/watch?v=zeH2Um-yOrA

Stars on 45- Beatles Medley
https://www.youtube.com/watch?v=M2nq9srPrgM

Ondertussen mag ik even voorin, omdat A2 last van zijn knieën heeft. En hebben wehttps://www.youtube.com/watch?v=mD7K1dFU-4Q Ik zeg tegen A3: “Die heeft het ooit ook met een frisbee gedaan”. We tellen even al onze verwondingen die we in ons leven opliepen tijdens dollemans-acties. A3 liep gisteren tegen een olijfboom en heeft een redelijke streep op zijn voorhoofd. Gelukkig niet diep genoeg om te worden gehecht. A2 is mak achterin, dus we stappen even terug in de tijd naar het frisbee-incident ergens eind 70-er jaren. We zijn toch eenmaal in de muzikale sfeer. De broertjes hadden via Toppop lucht gekregen van een nieuw fenomeen: de frisbee. Aangezien trends in Noord-Groningen niet gemakkelijk kwamen aanwaaien, besloten de boys het met oude wieldoppen te doen. Die waren destijds nog van keihard metaal en dat leverde een snee in A2’s wang op. Die zit er nog steeds in de vorm van een mooi litteken. Die van Seal zijn veel erger.

Omdat ik dan toch even voorin mag zitten, schuif ik mijn CD naar binnen. Alleen Soft Cell wordt op prijs gesteld. Snel duw ik ze the Cult, Moby en Snow Patrol door hun strot. 

Intussen eist A2 de Wuko's.  https://www.youtube.com/watch?v=J5EmplE01zM en ik mag weer op de achterbank… Jongens, hoeveel kilometer nog??

Nog heel veel, bleek achteraf.

A2 en zijn Wuko’s hebben we er in Weeze voor straf uitgezet en A3 en ik zijn overgeschakeld op QMusic om wakker te blijven. Nog twee-en-half uur. We hebben weinig meer te koop en verlangen naar iets van bier of een wijntje. Intussen heb ik mam gebeld om te zeggen dat de verwachte aankomsttijd rond 02.00 uur ligt. Ze blijven op.

01.11 uur

Na de stad Groningen knallen we de Eemshavenweg op; nog 30 kilometer naar het begin van mijn  wereld. Links en rechts onzichtbaar achterland reikend tot in de verte. Ik raak gehallucineerd door de ruitenwissers, de beat van die zender die ik zelf nooit hoor, de kletterende regen op de voorruit, de doorrookte auto. In de verte doemt op mijn denkbeeldige horizon een kermisattractie op van doorweekte kleurtjes en lichtjes. Een omgekeerde fata morgana? Ik dommel weg in de woestijn op een paard met geen naam en ondertussen is het Monday, Monday.. 

Respectievelijk

Laa Laaa lalalallala lalala lalaa

Laa laa, lalalalaaa

De Eemshaven! We zijn er bijna.

A3, die vanwege zijn rug bijna staand de laatste kilometers stuurt, vraagt: “je kunt het laatste stukje zelf?”

En zo bespring ik om 01.44 uur het erf op Hefswal en mijn ouders! Even thuis! Overmorgen naar Laos en nu even resetten.

De eierboer masseert mijn achterband

Momenteel is dokter Jaap bij Auke. Zijn aanwezigheid heeft z’n nut al wel degelijk bewezen. Er zijn wat veranderingsprocessen in gang gezet. Zo koopt dokter Jaap dagelijks een tas met ingewikkeld fruit. Fruit met lastige schillen waar Auke zijn kantoorhandjes niet aan brandt. Zolang dokter Jaap alles zorgvuldig steriliseert en prepareert, prikt Auke een vorkje mee. Samen komen ze zo tot nieuwe en interessante visies. Dat passievruchten bijvoorbeeld erg smakelijk zijn. Dokter Jaap wil iedere ochtend een gekookt ei, dus ook daar plukt Auke gezonde de vruchten van mee. Tussen de regels begrijp ik dat Beerlao gerantsoeneerd is. Vooruit, jullie doen maar.

Na telefonisch werkoverleg hebben we besloten dat dokter Jaap tijdelijk mijn fiets mag gebruiken.

Mijn monnikengewaad-oranje-boven-fiets!

Ik zeg: “Hoe moet dat als ik er straks ben?”  We concluderen dat er bij de buren nog een fiets in de schuur staat. Auke merkt op dat de banden dan wel opgepompt moeten worden. Als hij er maar niet bij hoeft te zijn.

Naast dat dokter Jaap zijn visies op het wel en wee van het ziekenhuis in kaart brengt, stimuleert hij de plaatselijke economie.  

Een oud mannetje om de hoek verkoopt verse eieren, en blauwe A-sigaretten. En lucht. Hij is de trotse eigenaar van een pomp. En zoals al eerder gezegd: als je in Laos iets hebt te verhandelen, ben je koopman. Nu heeft dokter Jaap ontdekt dat de achterband van mijn oranje-boven-fiets  ‘niet lekker’ om de velg zit. Mijn ene borst hangt wat lager dan de andere, en mijn rechterbeen schijnt iets langer te zijn dan mijn linker. Dus waarschijnlijk heb ik die fiets de afgelopen keren verkeerd ingereden. En dat een arts dat nu moet constateren…

Dus is dokter Jaap al een aantal keren bij de eierboer geweest om de lucht uit de achterband te laten lopen, en de band vervolgens weer te laten oppompen. De eierboer snapt er niets van, maar het levert hem wel iedere keer 1000 Kip op. En hij doet het liefdevol: tijdens het pompen masseert hij het rubber. Kijk, dat is nog eens handel!

Ik stel voor dat dokter Jaap die fiets van de buren alvast gaat inrijden. En dat’ ie straks even naar mijn benen en borsten kijkt als ik in Vientiane ben. Appeltje eitje!

ICE!

Terwijl ik mijmerend op de portico zit en ik de takken van de pruimenbomen onder hun gewicht zie bezwijken, realiseer ik me dat ik straks in Laos iets ga missen.

Ice.

Niet Ice zelf, maar de roep om Ice.(In deze hitte denk ik vooral aan IJS)

Het moest er een keertje van komen: een stukje over mijn buren. Voor Nederlandse begrippen wonen ze om de hoek, maar de afstand is toch zeker 200 meter. Deze afstand is ook voldoende om alles te horen. Buurvrouw kan namelijk Italiaans-goed  hard schreeuwen. Dat ligt me wel. Kan ik het tenminste af en toe ook doen, zonder dat de buren het gek vinden. Uiteraard zijn we bevriend via Facebook. Als ik een keer weer veel ‘werkoverleg’ heb gehoord van haar, plaatst hij consequent Italian-Milf-plaatjes, om te pesten? Is het weer een poosje rustig, verschijnen er verlovingsfoto’s op zijn account. Toen ze nog jong en mooi waren. Of andere shots van familie-aangelegenheden.

Ice is hun oogappel: een poolhond. Ice heeft blijkbaar een speciale plek in de familie, want hun andere hond ligt voor de waak aan de ketting, buiten. Ik denk: Ice heeft zo zijn plekje in huis gekregen, maar sinds hij deel van de familie is, is hij in een parate staat van ontsnapping. Ik zie hem vaak over ons gezamenlijke padje huppelen, op weg naar de onbekende vrijheid. En dan wacht ik steevast op de schrille stem van Simonetta. Het gekrijs van “Ice, Ice, Ice” knalt door het o zo vredige Casamaggiore. Ik heb het vorig jaar een keer met mijn Iphone opgenomen, toen ik op afstand merkte dat Auke ontwenningsverschijnselen vertoonde jegens Casamaggiore. En ja hoor: hij zei dat ‘ie zich weer huis voelde.

Vorig jaar zaten Auke en ik uit te buiken op diezelfde portico, met zicht op het huis van onze verre buren. Wederom veel geschreeuw. Niet om Ice. Het echtpaar stond op het balkon en had zichzelf buitengesloten. Waarschijnlijk was de deur in de klink gevallen, een gevalletje sleutels op de eetkamertafel.

Nu woont ons echtpaar met oma, zwager, zoon en nog iemand in een huis. Zoals gebruikelijk in Italië: de huizen zijn vaak groot, maar worden dan ook bewoond door drie generaties. Helaas was niemand van de andere generaties thuis danwel aanspreekbaar om onze buren te helpen met een reservesleutel of andere vorm van het huis inkomen.

Na gebeuk op de deur met veel krachttermen, besloten ze om het rolluik van het keukenraam te forceren. Op gepaste afstand waren wij ooggetuige van een prachtig schouwspel: hij duwde en drukte haar letterlijk door het open raam. Met evenveel krachttermen.

Momenteel  heeft Ice weer de kuiten genomen en is het hele dorpje getuige van de noodkreten van onze buurvrouw. Ja, dat geschreeuw om Ice ga ik missen!

Gelukkig is het in Laos nog veel gehoriger!

Casafesta 2015 of: ode aan Maria

De meeste mensen zijn al naar huis. Stefano, die in de zomermaanden samen met zijn broer het zomerkamp organiseert, heeft tijdens het voetballen zijn arm gebroken. Hij heeft dus een slechte zomer, maar een kaartje leggen lukt nog wel. Samen met Idilio  (die weer over mijn afwezigheid op zijn 90e verjaardag begint) en een leuk jong ding dat ik niet ken.

Aan een andere tafel zijn Maria en haar begeleidster Stella al drie kwartier bezig om aanstalten te maken. Maar Maria vindt het nog veel te gezellig. Ze waren vanmiddag al even in de kerk om naar de portretten te kijken. Hangend aan haar stok, kraste ze: "Als ik had geweten dat je me zo zou schilderen, had ik je geen toestemming gegeven" en met een schuin oog keek ze me ondeugend aan. 

Ondertussen zitten Stella en Maria een tafeltje verder. Het exemplaar van de placemats die ik speciaal voor deze avond maakte, heeft ze tot ansichtkaartformaat opgevouwen en in haar handtas gestopt.

Ciufoli, die vanavond de wijn verzorgde, kaart met Raf, de man die mij altijd parelhoeneitjes, zucchine, totmaten, pruimen, vijgen en roze knuffelbeertjes brengt.  Met de eitjes is het dit jaar over: een vos heeft de hoenders doodgebeten. 

Een oud vrouwtje met een gedateerd pied-de-poule-pakje zit er verloren bij. Ik ken haar niet, dus ik besluit even bij haar te gaan buurten. De irissen van haar ogen kruisen elkaar vlak boven haar neus, zo scheel zijn er maar weinig. Maar ze weet me wel  te vertellen dat ze in Nederland is geweest: een hele grote tuin met alleen maar tulpen! Als ik 'Keukenhof' op drie verschillende manieren heb uitgesproken, knikt ze.

Nadat ik samen met een man die ik van gezicht ken (je komt elkaar altijd tegen tijdens dit soort festiviteiten) alle tafels heb afgeruimd en nog een laatste vinsanto heb gekregen, zegt Stefano: "Ik heb je expositie nog niet gezien" Het is ondertussen na enen in de nacht. Ik vertel dat ik de sleutel bij me heb en dat ik zowiezo nog als een soort afrondend gebaar een hele waardevolle dag wil bezingen in de kerk. De opruim-meneer stemt in.  En zo staan we even later fluisterend, bijgeschenen door de Iphones bij de achterdeur van de kerk. Om via de krochten naar binnen te gaan. Stefano gebruikt zijn mobieltje  om nog een blik op mijn portretten te werpen. De opruim-meneer is een goede zanger. Hij zingt uit volle borst een regionaal lied over de strijd in deze contreien in de Eerste Wereldoorlog. Ik eer via Pride Martin Luther King en Strong van London Grammar.

Als ik daarna met mijn kabelhaspel en beamer naar huis loop, word ik overvallen door een gevoel van intens geluk. Wat is het fijn om mensen blij te maken. Tijdens de cena heb ik op de muur oude foto’s van Casamaggiore geprojecteerd, die ik de afgelopen tijd  overal vandaan scharrelde. Er was een afbeelding  van een bijzonder mooie jongedame. Ze zit bij het monument alsof er tientallen Felini’s hun camera op haar richten. Tijdens de show roept iedereen: “Maria!” Ze kijkt met een ondeugende blik schuin naar mij en knipoogt.

Ziekenhuis sluiten

Hij schudt met zijn hoofd horizontaal en verticaal terwijl hij praat, en zoals te doen gebruikelijk valt zijn bovengebit steeds naar onderen. Op 15 september wordt hij 90. Hij gaat een groot feest geven. En hij wil dat ik er ook ben. Helaas. Ik leg hem uit dat ik dan in Laos ben.

Voor mijn portretten-project ben ik voor de 6^e keer bij I. en la moglie. Het valt niet mee om dit echtpaar tezamen te pakken te krijgen. I. is een buitenmens. Hij heeft overal stukjes grond en loopt altijd overal te scharrelen en te rommelen. La moglie wordt door iedereen in het dorp opgevangen als ze weer verdwaald rondloopt. Ik zie haar altijd en overal zitten of lopen als ze weer gescharreld en gerommeld heeft. En zo niet: zit ze buiten op haar balkon. Maar vandaag was het te warm. Ik weet intussen dat ik gewoon naar binnen kan gaan. De sleutel zit altijd op de voordeur. En voordat ze in de gaten heeft dat ik in huis ben, heb ik haar al verstrengeld in mijn armen.

Een uurtje eerder was ik er ook al. Ik probeerde haar uit te leggen dat ik nu toch echt een portret van ze wilde maken. Overmorgen is de expo in de kerk, en zij mogen niet ontbreken. Volgens haar was I. thuis, dus samen hebben we alle kamertjes in het huis geïnspecteerd. Helaas. Ook buiten was hij niet te vinden. Later zag ik zijn turquooize Ape in het dal. Ik sprak met haar af dat ik rond pranzotijd terug zou komen voor de foto’s.

Zo gezegd zo gedaan.

Ik gebruik hun sleutel om binnen te komen, maar tref slechts twee lege borden op tafel en la moglie aan. Ze zit puffend op de bank en vertelt me dat het vandaag heel warm is. Daar hadden we het anderhalf uur geleden inderdaad al heel uitgebreid over gehad. Ik vraag waar I. is. Ze heeft geen idee. Dus alle deuren in het huis gaan weer open. Hij blijkt in zijn blootje op het bed te zitten. Hij heeft zich net gedouched, Omdat hij begrepen had dat ik langs zou komen. Het aankleden duurt zeker tien minuten. 

De pastoor had ook tien minuten nodig om zijn kazuifels aan te trekken.

Als hij dan binnenkomt, moeten we omhelzen. Dat hoort erbij. En iedere keer ben ik weer onthutst over zijn lengte. De familie is behept met een krimp-gen. Dus ik ga letterlijk en figuurlijk diep door mijn knieën. Figuurlijk omdat ik heel veel respect voor dit mannetje heb. Toen we 5 jaar geleden net in Casamaggiore waren, zat hij in de Circolo te vertellen (tegen wie) dat je buitenlanders en buitenlanders hebt. Auke heeft destijds scherp geluisterd en kwam tot de conclusie dat hij ons OK vond.

OK!

Dat OK is altijd gebleven. We hebben een hele bijzondere band opgebouwd.

I. zegt dat Auke in Laos dat ziekenhuis dan maar een paar dagen moet sluiten. Dan kunnen we tenminste op zijn 90^e verjaardag komen. En tegelijkertijd denk ik: misschien heb je ook nog heel erg gelijk!

(dit is een verkorte versie van een heel bijzonder, emotioneel en waardevol traject)

zo  mooi, zo bijzonder

Orientatie

Metlo?? De Aziaat kijkt me meewarig aan. Hij staat op straat een soort paella-pan schoon te maken. Maar hij weet niet waar de metro is.

We zijn in Rome. Als iets frustrerend is: je echtgenoot bij nacht-en-ontij van of naar Rome te halen cq te brengen. Dus we besluiten er een nachtje in Rome vooraf aan te knopen. En we verwennen onszelf op de laatste avond samen met een zorgvuldig uitgekozen restaurant. Wel 9 haltes met de metro, maar goed.

Tijdens Auke's verblijf in Casamaggiore kwamen de intieme verhalen over Laos los: onlangs was hij op de fiets verdwaald. 's Avonds. Toen hij ergens licht zag ("het werd steeds donkerder op straat") bleek hij bij een tent beland waarvan de enige heer zijn hand dwingend op Auke's stuur legde. De rest van het gezelschap bestond uit 9 keurig opgemaakte dames. Auke weet ondertussen -in geval van verdwaalacties- dat hij herkenningspunten in de stad moet noemen: morning market, airport, residentieel paleis. Echter: in deze barre uithoek is er niemand die kwartjes laat vallen als Auke zijn best doet een vliegtuig na te doen. 

Klopt: de meetbare actieradius van de inwoners van Vientiane reikt niet verder dan twee straathoeken. Buiten het centrum weet niemand dat er in de stad zich ook nog een luchthaven bevindt.

Airport? De heer weet echter wel of niet waar de Airport is, maar heeft andere plannen met Auke. Hij legt uit dat Airport veel te ver weg is. Hij gebaart Auke nog dwingender te blijven. Zijn hand op Auke's hand begint steeds zwaarder te knijpen. Hij wenkt met zijn andere hand naar de 9 glimlachende dames, die smachtend zitten te wachten op klandizie.

Het lukt Auke uiteindelijk te ontsnappen. Hij is inderdaad helemaal uit koers. Bijzonder, want Vientiane kent slechts een paar slagadertjes. Maar in een cultuur, land of stad waar niets logisch is, kun je je een keer vergissen in de route.

Terug in Rome: als er iets frustrerend is: je verheugen op een laatste avondmaal samen in dat zorgvuldig uitgekozen restaurant. En dat het gesloten blijkt. Daar had Tripadvisor niets over gezegd.  Dus we besluiten terug te gaan met de metro. Auke is van de orientatie en heeft een tussendoorweggetje naar het metrostation in zijn hoofd. Evenals in Vientiane kun je je ook in Rome vergissen. Dus we belanden in een gekke achterbuurt en vragen die schoonmakende Aziaat waar het metrostion is. Hij heeft werkelijk geen idee. 

Het betreffende metrostation Cipro blijkt vlak achter de plek van die Aziaat te liggen, Auke schat in: 300 meter. 

Wat ging er door het hoofd van Francesco T…

Wat ging er door het hoofd van Francesco T…

Ons dorp kent een aantal collectors items. Maria is honderd en zo krom, gekrompen en gebocheld, dat haar neus bijna de grond raakt en haar arm een halve meter boven haar uitsteekt als ze aan haar wandelstok hangt. Ter compensatie draagt ze stevige Nikes, die een paar maten te groot ogen. Het viel nog niks niet mee om haar op het portret te krijgen: het duurde zeker een kwartier voordat ze het hermetisch gesloten deurtje open kreeg. Ze kon toch de sleutels niet vinden... Ondertussen bood ze me een paaseitje aan. Als er een mis is, wordt ze op zondag door een buurvrouw naar de kerk gebracht, en de zaterdagen ervoor haalt de kapster haar op. Want voor de mis moet je er goed uitzien. 

Tijdens diezelfde kerkdiensten is er steevast een ander klein mannetje. Hij is altijd te vroeg en voor de mis begint, is hij minstens vijf keer van plaats gewisseld, heeft ‘ie wat rondgescharreld en zich talloze malen omgebogen om te kijken wie er binnenkomt. Ik weet niet hoe hij heet en ik weet niet waar hij woont. Een paar jaar geleden kwam hij zwijgend bij mij op het bankje zitten toen ik in het dorp zat te tekenen. Iedere buitenstaander zal denken 'dat er iets met hem is'. Hém moet ik op de tekening; hij mag in mijn dierbare serie niet ontbreken.

Mijn zoektocht begint bij een aantal dorpelingen. Ik probeer hem na te doen, wijs op mijn neus, in de hoop dat ze zijn markante wipneus herkennen. Uiteindelijk valt bij iemand het kwartje. Het moet Francesco T. zijn! Het kost evengoed nog moeite om zijn huis te vinden. Casamaggiore is niet groot, maar er blijkt nog een onbekend achterommetje te zijn. Met mijn map met getekende dorpsgenoten bel ik bij hem aan, leg ik uit wat ik wil. Nee, hij blijft nee schudden. Ik baal ongelooflijk. Heb ik zoveel moeite gedaan... Zelfs mijn liefste lach werkt niet. Ik probeer te verzinnen wat hij nu denkt: overval gekke vrouw, aan de deur wordt niet gekocht, ik wil niet op de foto....

De volgende ochtend 8.25 uur -ik zit nog in mijn bikini na de ochtendzwem- gaat de deurbel. Francesco T. Hij heeft zich bedacht. Ik sta helemaal perplex. Wat is er tussen gisteravond 19.15 uur en vanochtend door zijn hoofd gegaan? Heeft hij de pastoor gebeld en gezegd dat er een enge vrouw op de stoep stond? Is hij door een dorpeling bijgepraat en gerustgesteld? Of heeft de heilige geest hem vannacht iets toegefluisterd? Dondert niet, een kwartier later ben ik bij hem. Voor je het weet, heeft hij zich misschien weer bedacht. 

Ik tref hem aan in een kraakhelder huis. De mop en emmer staan nog buiten, evenals een paar eetkamerstoelen. Van een duidelijke communicatie is geen sprake, maar ik ga er vanuit dat hij begrijpt wat de bedoeling is. Ervanuitgaande dat hij de tekeningen onthouden heeft. Hij gaat uiteindelijk in de deuropening staan, maar ik moet hem echt steeds met harde hand omdraaien. A dietro, van achteren. Hij kijkt om de paar seconden om, om te kijken of alles goed gaat. Ondertussen probeer ik het propere huis in me op te nemen. Dat valt niet mee als je in de gaten wordt gehouden. Wie bespiedt wie…  Het gaat allemaal te snel.

Als ik terugfiets, zie ik ineens al die lege, schoongemaakte Nutella-potjes-met-etiket  in de vitrinekast staan.

Gelukkig heb ik beloofd om hem de tekening te laten zien als ik klaar ben. Dan hoop ik op een spannend en inspirerend deel twee van de gedachtengang van deze mysterieuze man…

... dan ga ik de pastoor water geven

Mij overvalt een melange van verschillende emoties: trots, vereerd, nederig.

Het duurt even voordat hij zich weer heeft omgekleed, maar nadien gebaart hij dat ik bij het afsluiten van de kerk de sleutel mag houden, voorlopig. Niks geen ingewikkeld gedoe om ‘m ergens te halen. Hoewel de expositie pas over anderhalve week is, vertrouwt hij mij nu al de sleutel toe.

Terwijl Auke bijna zit te vloeken achter zijn laptop over wat er allemaal weer niet loopt in Laos, waag ik mezelf over een hoge drempel: ik bel de pastoor, om te vragen of ik ook van hem een portret mag maken. Ik leg uit dat (het waren een paar weken geleden zijn eigen woorden tijdens de dienst)  de kerk het centrale punt in het dorp en van en voor iedereen is, en dat een portret van de kerk en de pastoor echt in de serie thuishoort. Het valt stil aan de andere kant van de lijn en ik hoor dat hij positief verrast is. Hij bedankt me op voorhand en vindt het een heel bijzonder gebaar. We spreken af dat hij om 6 uur naar de kerk komt. Ik zit vanaf 5 uur op knipnagels, want ik wil er op tijd zijn. Om 5 minuten voor 6 lopen we naar de kerk, alwaar Don Piero net komt aanrijden. De enige stipte Italiaan tot nu toe.

Hij is in een grijs pak. Ik vraag of hij zijn jurken aan wil doen. Het omkleden duurt lang. Volgens Auke gaat dat ritueel. Terwijl we zitten te wachten op een van houten kerkbankjes, maakt de pastoor zich op voor de sessie. Ondertussen hebben we de lichtval gecheckt en weet Auke hoe hij Don Piero moet regisseren. Dat lukt allemaal. En een ieder die mij kent, begrijpt dat mijn vingers jeuken om dit bijzondere portret verder uit te werken.

Na ons avondeten zegt Auke: “Ik ga de planten en bomen even water geven” en ik antwoord: “Dan ga ik de pastoor water geven. Met verf”

En terwijl ik meer dan anders toegewijd zit te schilderen, bedenk ik me hoe rijk ik ben met die sleutel van de kerk. Het verschaft me de mogelijkheid om er af en toe even stiekem heen te gaan en te zingen. De akoestiek is geweldig! En aangezien de kerk nu voor iedereen is, ga ik daar een keer dankbaar gebruik van maken.

…wordt vervolgd! Zie onder het resultaat: